Καλαβρύτων 7 & Δημοκρατίας , Νέο Ψυχικό, τηλ: 210 6713878, email: info@drkalantzis.gr
ΕΛΛENG google plus
Επίκουρος Καθηγητής Οφθαλμολογίας
Διευθυντής Οφθ/κής Κλινικής
St. James Hospital, Leeds, Μεγάλη Βρετανία

Εξόρυξη & Εκκένωση βολβού

Επισκόπηση:


H αφαίρεση ενός οφθαλμού (εξόρυξη), ή η αφαίρεση του περιεχομένου ενός οφθαλμού (εκκένωση), μπορεί να είναι απαραίτητη για διάφορους λόγους. Ανεξάρτητα από την υποκείμενη διαταραχή, και κατά πόσον το μάτι βλέπει ή όχι, η απόφαση να αφαιρεθεί ένας οφθαλμός είναι δύσκολη και συναισθηματικά απαιτητική. Παρόλα αυτά, μια εξειδικευμένη χειρουργική επέμβαση σε συνδυασμό με τη φροντίδα ενός «Προσθετολόγου» (Ocularist) μπορεί να οδηγήσει σε πολύ ικανοποιητικό αισθητικό αποτέλεσμα, και σε πολλές περιπτώσεις η ομοιότητα στην συμμετρία και το χρώμα ανάμεσα στον τεχνητό και τον άλλο οφθαλμό μπορεί να είναι πράγματι πολύ καλή.


Θεραπεία:


Ποιες είναι οι πιθανές θεραπείες για έναν οφθαλμό που δεν βλέπει;
Σε γενικές γραμμές, είναι καλύτερο να αποφευχθεί η χειρουργική επέμβαση, εάν είναι δυνατόν, με ζωγραφισμένους φακούς επαφής, ή κέλυφος (ακρυλικοί τεχνητοί οφθαλμοί) που εφαρμόζονται πάνω από έναν τυφλό οφθαλμό και συχνά μοιάζουν τόσο καλά όσο ένας πραγματικός οφθαλμός. Ωστόσο, εάν ένας τυφλός οφθαλμός γίνει επώδυνος παρά την χρήση των σταγόνων, ή ένας φακός επαφής ή ένα κέλυφος δεν μπορεί να γίνει ανεκτό, ή ο ασθενής δεν έχει την χειρωνακτική επιδεξιότητα που απαιτείται για να αφαιρεί το φακό ή το κέλυφος κάθε βράδυ, τότε θα πρέπει να σκεφτούμε τη χειρουργική επέμβαση καθώς αυτή αντιμετωπίζει τη δυσφορία και επιτρέπει να φορεθεί ένας τεχνητός οφθαλμός (μια οφθαλμική πρόθεση) συνεχώς με μόνο μια πολύ περιστασιακή ανάγκη για την αφαίρεσή του για καθαρισμό.


Πώς αφαιρείται ένας οφθαλμός;
Πώς αφαιρείται ένας οφθαλμός;

  1. Εξόρυξη: αυτή απαιτεί την αφαίρεση ολόκληρου του βολβού (συμπεριλαμβάνει το λευκό μέρος του οφθαλμού που αναφέρεται ως «σκληρός χιτώνας»). Στη θέση του ένα μόνιμο συμπαγές σφαιρικό εμφύτευμα (ή «μπίλια») τοποθετείται βαθιά μέσα στην υποδοχή για να αντιρροπήσει την απώλεια του όγκου, και οι μύες που κινούν τον οφθαλμό επανατοποθετούνται σε αυτό το εμφύτευμα. Οι επιφανειακές μεμβράνες (συμπεριλαμβανομένου του επιπεφυκότα) είναι ραμμένες πάνω από την πρόσθια επιφάνεια αυτού του εμφυτεύματος, η οποία παραμένει μονίμως καλυμμένη και μόλις η επιφανειακή φλεγμονή υποχωρήσει (μέσα σε λίγες εβδομάδες), ένας τεχνητός οφθαλμός, ή «πρόθεση» (παρόμοια με ένα κέλυφος), μπορεί να φορεθεί επάνω. Αυτή συγκρατείται στη θέση της από τα βλέφαρα. Το βαθύτερο σφαιρικό εμφύτευμα συνήθως παραμένει στη θέση του για μια ζωή. Για ορισμένους ασθενείς που δεν είναι κατάλληλοι για ένα τέτοιο εμφύτευμα, χρησιμοποιείται αντ' αυτού ένα μόσχευμα δερματικού λίπους. Αυτό λαμβάνεται από την κοιλιά ή το άνω έξω τεταρτημόριο της περιοχής του γλουτού.
  2. Εκκένωση:σε αυτή την επέμβαση το λευκό μέρος του ματιού (ο σκληρός χιτώνας) δεν αφαιρείται, αλλά χρησιμοποιείται ως ένα φυσικό υλικό περιτύλιξης για να καλύψει το σφαιρικό εμφύτευμα. Αυτή η επέμβαση είναι πιο εύκολο να εκτελεστεί, αλλά δεν μπορεί να γίνει σε ασθενείς οι οποίοι έχουν έναν όγκο στον οφθαλμό. Προσφέρει το πλεονέκτημα μιας πιο ταχείας ανάρρωσης για τον ασθενή.


Έχω ακούσει ότι η αφαίρεση ενός οφθαλμού μπορεί να προκαλέσει φλεγμονή στον άλλο οφθαλμό. Τι ονομάζεται αυτό και γιατί συμβαίνει;
Μια εξαιρετικά σπάνια μορφή της φλεγμονής, που ονομάζεται ‘’συμπαθητική οφθαλμία’’, μπορεί να συμβεί στον υγιή οφθαλμό οποιαδήποτε στιγμή μετά από ένα ανοικτό τραύμα ή μια επέμβαση στον άλλο οφθαλμό όπου εκτίθεται ο ραγοειδής χιτώνας του οφθαλμού. Αυτό συμβαίνει επειδή τα εκτεθειμένα περιεχόμενα ενός τραυματισμένου οφθαλμού μπορούν να ενεργοποιήσουν το ανοσοποιητικό σύστημα του σώματος εναντίον των ίδιων ιστών στο υγιές οφθαλμό. Αν και ιάσιμη στη συντριπτική πλειοψηφία των ασθενών, μια τέτοια φλεγμονώδης πάθηση μπορεί σπανιότατα να οδηγήσει σε απώλεια της όρασης στον καλό οφθαλμό.

Η αφαίρεση ενός οφθαλμού χρησιμοποιώντας τη μέθοδο της εκκένωσης (και όχι μια εξόρυξη) φέρει αυτό το θεωρητικό κίνδυνο μιας τέτοιας φλεγμονής. Θα πρέπει να σημειωθεί, ωστόσο, ότι τέτοιοι οφθαλμοί είχαν συνήθως προηγούμενο τραυματισμό ή χειρουργική επέμβαση, και ο άλλος φυσιολογικός οφθαλμός είναι, ως εκ τούτου ήδη σε κίνδυνο, πριν ακόμη αφαιρεθεί ο παθολογικός οφθαλμός. Η αληθινή πιθανότητα ανάπτυξης συμπαθητικής οφθαλμίας στον καλό οφθαλμό μετά από μια εξεντέρωση είναι πολύ δύσκολο να προσδιοριστεί, αλλά θεωρείται ότι είναι της τάξης του 1 : 50.000. Ωστόσο, η συμπαθητική οφθαλμία είναι ιάσιμη, και συνολικά πολύ περισσότερες εκκενώσεις εκτελούνται τώρα από ό, τι εξορύξεις για τους λόγους που προαναφέρθηκαν.


Πόσο καιρό μπορώ να μείνω στο νοσοκομείο, και πότε τοποθετείται για πρώτη φορά ο τεχνητός οφθαλμός;
Evisceration and enucleation are usually day case procedures and thus patients can be discharged a few hours after their surgery. The eye dressing is removed at home, 5 days later and a review is scheduled for one week later.
Οι ασθενείς που υποβάλλονται σε εκκάνωση ή εξόρυξη του οφθαλμικού βολβού συνήθως παίρνουν εξιτήριο από το νοσοκομείο λίγες ώρες μετά την επέμβαση, η οποία επιτελείται συνήθως υπό γενική αναισθησία. Η περιοχή του εξαιρεθέντος βολβού ταμπονάρεται με πιεστική οφθαλμική επίδεση για 5-7 ημέρες, η οποία αφαιρείται από το χειρουργό. Ο τεχνητός οφθαλμός, ή η οφθαλμική πρόθεση, έχει σχεδιαστεί και τοποθετηθεί από εξειδικευμένους συναδέλφους που ονομάζονται οφθαλμικοί προσθετικοί (ocularists). Έχουν σημαντική εμπειρία τόσο στην κατασκευή όσο και στην εφαρμογή ενός τεχνητού οφθαλμού. Κατά τη διάρκεια της φάσης επούλωσης μετά τη χειρουργική επέμβαση, ο ασθενής φοράει ένα διαφανές πλαστικό κέλυφος, το οποίο εισάγεται πίσω από τα βλέφαρα για να διατηρηθεί το σχήμα του κόγχου. Τότε πραγματοποιείται η παραγγελία του τεχνητού οφθαλμού, χρησιμοποιώντας το χρώμα και τα χαρακτηριστικά του άλλου φυσιολογικού οφθαλμού ως πρότυπο. Τοποθετείται συνήθως αμέσως μόλις η υποδοχή έχει επουλωθεί πλήρως, συνήθως 6 εβδομάδες μετά τη χειρουργική επέμβαση. Είναι σημαντικό ο τεχνητός οφθαλμός να μην τοποθετηθεί πάρα πολύ σύντομα, καθώς αυτό μπορεί να προκαλέσει ρήξη του τραύματος και να προδιαθέσει στην έκθεση του εμφυτεύματος.