Καλαβρύτων 7 & Δημοκρατίας , Νέο Ψυχικό, τηλ: 210 6713878, email: info@drkalantzis.gr
ΕΛΛENG google plus
Επίκουρος Καθηγητής Οφθαλμολογίας
Διευθυντής Οφθ/κής Κλινικής
St. James Hospital, Leeds, Μεγάλη Βρετανία

Θυρεοειδική οφθαλμοπάθεια

Video


Επισκόπηση :


Τι είναι η θυρεοειδική οφθαλμοπάθεια (ΘΟ) ;
Η ανώμαλη δραστηριότητα του θυρεοειδούς αδένα στο λαιμό (είτε πρόκειται για υπέρ- ή υπό-λειτουργία), μπορεί να οδηγήσει σε φλεγμονή στους ευπαθείς ιστούς μέσα στον κόγχο (την οφθαλμική κοιλότητα). Η φλεγμονή είναι μια μορφή ανοσολογικής «αυτο-αντιδραστικότητας», αλλά οι ακριβείς παράγοντες που συνδέουν τη νόσο του θυρεοειδούς και την ΘΟ παραμένουν απροσδιόριστοι. Η ΘΟ συνήθως επηρεάζει και τους δύο οφθαλμούς (αν και συχνά αυτό μπορεί να είναι σε ένα ασύμμετρο βαθμό), με τις γυναίκες να επηρεάζονται πιο συχνά από τους άνδρες.


Πότε συμβαίνει η ΘΟ;
Η φλεγμονώδης περίοδος της ΘΟ μπορεί να διαρκέσει έως και δύο χρόνια, και μπορεί να συμβεί:

  1. οποιαδήποτε στιγμή μετά τη διάγνωση της δυσλειτουργίας του θυρεοειδούς αδένα, ή:
  2. πριν διαγνωστούν οποιεσδήποτε αλλαγές του θυρεοειδούς, και, σπάνια:
  3. χωρίς ποτέ να υπάρχουν ενδείξεις μη φυσιολογικής λειτουργίας του θυρεοειδούς


Ποια είναι τα συμπτώματα της ΘΟ;
Οι περισσότεροι ασθενείς με ΘΟ βιώνουν μόνο ήπια συμπτώματα, όπως ξηρότητα ή ερεθισμό του οφθαλμού, και άλλοι με την πιο ήπια μορφή της ΘΟ μπορεί να αγνοούν εντελώς τα όποια οφθαλμολογικά προβλήματα. Σε εκείνους με σημαντικές φλεγμονώδεις αλλαγές, ενδέχεται να παρουσιαστούν τα ακόλουθα συμπτώματα:

  1. Ενοχλητικοί οφθαλμοί
  2. Υδαρείς οφθαλμοί
  3. Ερυθροί οφθαλμοί
  4. Πρησμένα άνω ή κάτω βλέφαρα
  5. Ένα βαθύ, σταθερό άλγος του οφθαλμικού κόγχου
  6. Γουρλωμένοι οφθαλμοί λόγω σύσπασης του άνω βλεφάρου, ένας διογκωμένος οφθαλμός (πρόπτωση / εξόφθαλμος) ή και τα δύο
  7. Διπλή όραση, «είδωλα» γύρω από τις εικόνες, ή άλγος στις οφθαλμικές κινήσεις
  8. Μειωμένη αντίληψη των χρωμάτων (τα κόκκινα χρώματα εμφανίζονται «γκριζωπά»)
  9. Θόλωση της όρασης
  10. Απώλεια της όρασης


Θεραπεία:


Ποια είναι η θεραπεία της ΘΟ;
Ήπια νόσος
Στη μεγάλη πλειονότητα των ασθενών, η ΘΟ ακολουθεί μια ήπια πορεία και τα τεχνητά δάκρυα και/ ή οι αντιφλεγμονώδεις σταγόνες μπορεί να αρκούν για τον έλεγχο των συμπτωμάτων. Σε όλους τους ασθενείς, ο έλεγχος του θυρεοειδούς πρέπει να βελτιστοποιηθεί, και το κάπνισμα - ένας γνωστός παράγοντας κινδύνου για σοβαρή νόσο - θα πρέπει να σταματήσει. Τα από του στόματος συμπληρώματα σεληνίου θεωρούνται πλέον επωφελή σε ήπιες μορφές της νόσου.
Σημαντική «ενεργός» νόσος
Παρά το γεγονός ότι η φλεγμονώδης φάση στην ΘΟ είναι συνήθως αυτοπεριοριζόμενη, διάρκειας μεταξύ ενός και δύο ετών, η ενεργός φλεγμονή του κόγχου πρέπει να αντιμετωπίζεται για την αποφυγή εξουθενωτικών μακροχρόνιων επιπλοκών (οι οποίες περιλαμβάνουν σύσπαση του βλεφάρου, διπλωπία, πρόπτωση - προβολή των οφθαλμών - και απώλεια της όρασης). Οι πρόσφατες θεραπείες για τη διαχείριση της ενεργού φλεγμονής του κόγχου περιλαμβάνουν τη χορήγηση από του στόματος ή ενδοφλέβια στεροειδών (ή άλλων ανοσοκατασταλτικών φαρμάκων όπως η Azothioprine) και τη χαμηλής δόσης ακτινοθεραπεία του κόγχου, η οποία αποσκοπεί στη μείωση της συστηματικής ανοσοκατασταλτικής θεραπείας.
Σοβαρή ΘΟ
Ένα πολύ μικρό ποσοστό των ασθενών υποφέρουν από έντονη φλεγμονή και δεν ανταποκρίνονται επαρκώς στις θεραπείες που αναφέρονται παραπάνω. Σε αυτούς τους ασθενείς, η επείγουσα χειρουργική επέμβαση (εντός ημερών ή εβδομάδων) μπορεί να είναι αναγκαία για την προστασία της όρασης. Αυτή η χειρουργική επέμβαση ονομάζεται «αποσυμπίεση του κόγχου» διότι ανακουφίζει τη φλεγμονώδη πίεση γύρω από τον οφθαλμό και το οπτικό νεύρο πίσω από τον οφθαλμό.
Μόνιμες βλάβες στην ΘΟ
Άλλες χειρουργικές επεμβάσεις, συμπεριλαμβανομένων των εγχειρήσεων για τη θεραπεία των διογκωμένων οφθαλμών (πρόπτωση), τη διπλή όραση και το αφύσικο ύψος ή την ευρύτητα των βλεφάρων, γίνονται συνήθως όταν η νόσος έχει υποχωρήσει. Δεδομένου ότι η χειρουργική επέμβαση αποσυμπίεσης του κόγχου (για τη θεραπεία της σταθερής πρόπτωσης) μπορεί να επηρεάσει τόσο την διπλή όραση όσο και την εμφάνιση των βλεφάρων, αυτή τη χειρουργική επέμβαση, όταν απαιτείται, θα πρέπει να γίνεται πριν από οποιαδήποτε επέμβαση των οφθαλμικών μυών ή τη βλεφαροπλαστική
Πότε απαιτείται η αποσυμπίεση του κόγχου;
Η αποσυμπίεση του κόγχου ενδείκνυται στις ακόλουθες περιπτώσεις:

  1. Οπτική νευροπάθεια (απώλεια της όρασης) που δεν ανταποκρίθηκε επαρκώς στην ανοσοκαταστολή - μπορεί να απαιτείται επείγουσα χειρουργική επέμβαση.
  2. Υψηλή πίεση στον κόγχο με συμφορημένα αιμοφόρα αγγεία και αυξημένη ενδοφθάλμια πίεση (δευτερογενές γλαύκωμα)- μπορεί να απαιτηθεί χειρουργική επέμβαση μέσα σε λίγους μήνες.
  3. Σταθερή πρόπτωση («διογκωμένοι οφθαλμοί») - αν είναι επιθυμητό να υποχωρήσει ο εξόφθαλμος και τα συνοδά συμπτώματα, μια χειρουργική αποσυμπίεση μπορεί να προγραμματιστεί εφόσον ο βαθμός πρόπτωσης είναι σταθερός για τουλάχιστον έξι μήνες, με βέλτιστο έλεγχο του θυρεοειδούς και διακοπή του καπνίσματος.

 

Προεγχειρητική φωτογραφία ενός ασθενή με σταθερή πρόπτωση

Φωτογραφία του ίδιου του ασθενούς μετά από αποσυμπίεση του κόγχου


Τι περιλαμβάνει η χειρουργική αποσυμπίεση του κόγχου;
Ο σκοπός της χειρουργικής επέμβασης είναι να αποσυμφορήσει την πίεση του κόγχου (βελτιώνοντας την αιμάτωση του κόγχου) και να αυξήσει το διαθέσιμο χώρο για τα περιεχόμενα του κόγχου (επιτρέποντας στον οφθαλμό να υποχωρήσει πίσω σε μια πιο φυσιολογική θέση μέσα στον κόγχο).
Η χειρουργική επέμβαση γίνεται υπό γενική αναισθησία, συνήθως με μία ημέρα παραμονής στο νοσοκομείο μετά από την επέμβαση. Το είδος της χειρουργικής επέμβασης που απαιτείται επηρεάζεται από τη σοβαρότητα της νόσου και το βαθμό πρόπτωσης. Από τα τέσσερα «τοιχώματα» του κόγχου, το έσω (εσωτερικό), το πλάγιο (εξωτερικό) και το κατώτερο (έδαφος) μπορούν να αποσυμπιεστούν και ένα μέρος του λίπους μπορεί να αφαιρεθεί από τον κόγχο. Οι τομές γίνονται εντός του επιπεφυκότα στο εσωτερικό των βλεφάρων ή στις ρυτίδες του δέρματος στα βλέφαρα για να κρυφτούν ή να καμουφλαριστούν οι χειρουργικές τομές.


Ποιο είναι το ποσοστό αποκατάστασης μετά την αποσυμπίεση του κόγχου;
Η αποσυμπίεση του κόγχου είναι μια μεγάλη εγχείρηση, και η κλίμακα της χειρουργικής επέμβασης δεν πρέπει να κρίνεται από τις μικρές τομές που χρειάζονται. Έτσι, παρόλο που η τομή του δέρματος εξομαλύνεται μετά από μερικές εβδομάδες, η φυσική αποκατάσταση των βαθύτερων ιστών μπορεί να πάρει αρκετούς μήνες και προκαλεί περιστασιακά βαθύτερο άλγος ή δυσφορία κατά τη διάρκεια της επούλωσης.
Αμέσως μετά την επέμβαση ένα σφιχτό κάλυμμα τοποθετείται πάνω από τον οφθαλμό (-ους), και αφαιρείται από τον γιατρό το επόμενο πρωί στο θάλαμο. Αντιβιοτικά από το στόμα, μια σταδιακά μειούμνη αγωγή με από του στόματος δισκία στεροειδών, και οφθαλμικές σταγόνες χορηγούνται μετά την επέμβαση.
Οίδημα και εκχύμωση των βλεφάρων μπορεί να αναπτυχθεί μέσα στην εβδομάδα μετά τη χειρουργική επέμβαση, και αυτό το οίδημα μπορεί να πάρει 2-3 εβδομάδες για να υποχωρήσει εντελώς.

Μπορεί να υπάρξει διπλωπία ή επιδείνωση αυτής (<10% των περιπτώσεων) κατά τη διάρκεια της περιόδου επούλωσης, και ενδέχεται να χρειαστεί χειρουργική επέμβαση στραβισμού για την αντιμετώπιση του εάν δεν εξαληφθεί εντός τριμήνου. Έτσι, η οδήγηση και η εργασία μετά από τη χειρουργική επέμβαση μπορεί να καθυστερήσει 2-3 εβδομάδες, και αυτό πρέπει να ληφθεί υπόψη κατά το σχεδιασμό της θεραπείας.


Ποιες είναι οι πιθανές επιπλοκές της αποσυμπίεσης του κόγχου;
Όπως με όλες τις χειρουργικές επεμβάσεις, οι παρενέργειες της αποσυμπίεσης του κόγχου περιλαμβάνουν τη λοίμωξη, την ουλοποίηση, και το οίδημα. Ειδικές παρενέργειες μπορεί να περιλαμβάνουν μια μείωση στην όραση, διπλή όραση και μια αλλαγή στο ύψος ή τη θέση του βλεφάρου.
Με την αποσυμπίεση του πλάγιου τοιχώματος, μια εισολκή πάνω από το οστεώδες πλάγιο τοίχωμα και μια αίσθηση κίνησης των οφθαλμών κατά το φαγητό μπορεί να συμβούν σπάνια - αυτά τείνουν να μην απαιτούν παρέμβαση.
Με την αποσυμπίεση του εδάφους του κόγχου (αυτό πραγματοποιείται μόνο σε ασθενείς με πιο σοβαρή πρόπτωση), μπορεί να συμβεί αιμωδία πάνω από την άνω παρειά και στη συντριπτική πλειοψηφία των ασθενών (>90%) αυτή υποχωρεί πλήρως.
Όλες οι μορφές χειρουργικής αποσυμπίεσης ενέχουν ένα κίνδυνο μόνιμης απώλειας όρασης, ο κίνδυνος αυτός (για κάθε οφθαλμό) είναι στην σφαίρα του 1 στα 1000. Σε ασθενείς με απώλεια όρασης πριν την επέμβαση η αποκατάσταση της όρασης μπορεί να είναι ατελής.
Τα ακόλουθα ισχύουν για την αποσυμπίεση 2 και 3 τοιχωμάτων μόνο:
Πρέπει να αποφεύγεται το φύσημα της μύτης, οι πτήσεις και οι καταδύσεις για τουλάχιστον 3 εβδομάδες μετά την επέμβαση. Σπάνια, απαιτείται χειρουργική επέμβαση για να βελτιώσει την παροχέτευση των ιγμόρειων μετά την αποσυμπίεση του κόγχου όπου οι ιατρικές θεραπείες δε βοηθούν.